Бородулиха ауданындағы 16 шілде таңы үрейлі хабармен басталды. Қарағайлы орман үстінен шұбатылған қою түтін тұрғындардың есіне адам өмірін қиып, мыңдаған гектар алқапты шарпыған 2023 жылғы алапат өртті түсірді. Тілсіз жаумен күресте бұл жолы әрбір минут алтынмен тең еді.
Таңғы сағат 10:30 шамасында «Семей орманы» мемлекеттік орман табиғи резерваты Бородулиха филиалының Камышенка орманшылығына қарасты 57-квартал аумағында өрт шыққаны белгілі болды. Тілсіз жаудың бетін қайтару үшін шұғыл әрекет еткен құтқару қызметтері көп ұзамай Камышенка ауылында жедел штаб құрды. Төтенше жағдайды жоюға жұмылдырылған барлық құрылым өкілдері осы жерге жиналып, жедел іс-қимылға көшті.
Төтенше жағдай орын алған бойда оқиға орнына Бородулиха ауданының әкімі Талғат Мұратов жедел жетіп, бірден жедел штаб жұмысын ұйымдастыруға кірісті. Штабтың қабылдаған алғашқы әрі ең маңызды шешімдердің бірі – өрт ошағына жақын орналасқан «DosbolLike» лагерінен балаларды шұғыл түрде эвакуациялау болды.
Қауіпті белгіге бірінші болып лагерь ұжымы үн қатты. Алдын ала пысықталған жоспар мен тұрақты жүргізілген жаттығулардың арқасында тәлімгерлер мен тәрбиешілер балаларды ұйымдасқан түрде жинап, қауіпсіз аймаққа алып шықты. Көп ұзамай аймақтағы ахуалды өз бақылауына алу үшін ауданға Абай облысының әкімі Берік Уәли келді.
Лагерь әкімшілігінің шұғыл әрекетінен кейін, эвакуациялау шараларына полиция, ТЖМ және жергілікті атқарушы органдардың қызметкерлері жедел қосылды. Барлық құзырлы органдардың үйлесімді жұмысының нәтижесінде Семей қаласына барлығы 220 адам, оның ішінде 190 бала мен лагерьдің 30 қызметкері аман-есен жеткізілді.
Осы уақытта полиция қызметкерлері бірден қауіпті аймақты қоршауға алып, кіреберіс автожолдарды жапты. Тәртіп сақшылары шұғыл қызметтердің арнайы колонналарын бастап жүріп, жол қозғалысын қауіпсіз реттеді, сондай-ақ эвакуацияланған аумақта қоғамдық тәртіпті мұқият күзетті.
Апат ауқымы ұлғайған тұста, Үкіметтің тікелей тапсырмасымен төтенше жағдай аймағына ҚР Төтенше жағдайлар министрі генерал-лейтенант Шыңғыс Әрінов пен Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаев жетті. Ведомство басшылары облыс әкімімен бірге өрт шалған аумақты тікұшақпен әуеден барлап, қызыл жалынның ең қауіпті әрі күрделі ошақтарының жай-күйімен танысты. Өрт сөндіру жетекшілерінің баяндамаларын тыңдаған соң, министрлер тілсіз жауды толық ауыздықтау үшін оқиға орнындағы күштер мен құралдарды одан әрі арттыру бойынша алдағы маңызды міндеттерді айқындап берді.
Тілсіз жаумен күрестің алғашқы сағаттарынан бастап-ақ өртті ауыздықтауға еліміздің барлық құзырлы органдары жұмылдырылды. Атап айтқанда, Төтенше жағдайлар, Экология және табиғи ресурстар, Ішкі істер, Қорғаныс министрліктері мен Ұлттық қауіпсіздік комитетінің жеке құрамы, сондай-ақ «Семей орманы» және «Ертіс орманы» резерваттарының мамандары жедел іске кірісті. Төтенше жағдай аймағындағы күшті нығайту мақсатында Абай, Шығыс Қазақстан, Павлодар облыстарынан және Астана қаласынан қосымша жасақтар мен арнайы техникалар тартылды.
Қызыл жалынмен күрес бір уақытта жерде де, әуеде де жүргізілді. Әсіресе, орманның қалың әрі жетуі қиын күрделі учаскелеріндегі өрттің таралуын тоқтату үшін тікұшақтар бірінен соң бірі су төкті. Авиация тарапынан жалпы көлемі 546 тонна болатын 243 рет су тастау шаралары сәтті орындалған.
Алайда бұл арпалыс тек өрт сөндіру аумағымен ғана шектелген жоқ. Құтқарушылар, орманшылар мен әскери қызметшілер лаулаған өртті тежеп жатқанда, шұғыл көмек көрсету бағытында да маңызы зор ауқымды іс ұйымдастырылды. Жергілікті атқарушы органдардың үйлестіруімен Камышенка ауылында арнайы далалық асхана құрылды. Ауыл тұрғындары шұғыл түрде ыстық тамақ дайындап, оны тікелей отпен бетпе-бет келген өрт сөндірушілерге жеткізіп тұрды.
Бородулиха ауданының ауылдық округтері арасында арнайы кезекшілік кестесі бекітілді. Тұрғындар асхана жұмысына қолғабыс етіп, азық-түлік тасымалдады, өртпен күрестің алдыңғы шебінде күні-түні жүрген жандарды ең қажетті заттармен қамтамасыз етті. Дәл осындай сын сағаттарда аймақ жұртшылығының шынайы болмысы мен темірдей тәртібі, ауызбіршілігі ерекше жарқырап көрінді. Ортақ іс, ортақ сынақ туғанда, халық бұл міндеттің кімге тиесілі екенін сұрап жатпай, әркім қолынан келген көмегін аямады.
Соңғы ресми мәлімет бойынша, орман ішінде ашық жалын байқалмайды, өрт толықтай оқшауланды. Қазіргі уақытта жекелеген бықсыған ошақтарды жою, өрт жиектерін сумен шаю және аумақты күзету шаралары жүргізіліп жатыр. Тілсіз жауды ауыздықтауға 769 адам, 191 бірлік жер үсті техникасы және 8 тікұшақ жұмылдырылған болатын.
Осы қажырлы еңбектің арқасында Камышенка ауылына төнген қауіп толығымен сейілді. Дегенмен, бірегей қарағайлы орманды сақтап қалу жолындағы күрес әлі де тоқтаған жоқ. Ауыздықталған әрбір өрт ошағы – Бородулиха ауданының тұрғындары үшін жай ғана табиғи байлық емес, ортақ естеліктің, тарих пен жарқын болашақтың символына айналған орман алқабының аман қалған әрбір гектары.
Осынау зор жауапкершілік пен табандылықты талап еткен сынақ сәтінде Абай облысының әкімі Берік Уәли қиын сәтте қолдау көрсеткен барша азаматқа шынайы алғысын білдірді. Аймақ басшысы қызыл жалынмен күрестің алдыңғы шебінде жүрген өрт сөндірушілер мен құтқарушылардың, әскерилер мен құқық қорғау органдарының, орман шаруашылығы мамандарының, сондай-ақ көрші өңірлерден келген қосымша күштердің, еріктілер мен жергілікті тұрғындардың ерен еңбегін ерекше атап өтіп, жоғары бағалады.
Ш.ДОСКЕЕВА,
«Жаңа уақыт»
